We zijn een land van polderen.Maar we zijn verleerd hoe we er samen uitkomen.

We overleggen, we luisteren, we zoeken elkaar op. Daar zijn we altijd goed in geweest.

Toch verharden bij de grote vraagstukken van nu de standpunten en blijven oplossingen uit.

Polderen 2.0 helpt om tegenstellingen te verenigen, zodat we sneller vooruitkomen en slagvaardiger kunnen handelen.

Polderen 2.0

Maak verschil productief.

Verschil begrijpen, benutten en omzetten in samenwerking die werkt.

Neem contact op

Waar het vastloopt

Woningen bouwen én natuur beschermen.
Groei én leefbaarheid.
Bestuurlijke controle én gedelegeerde beslissingsruimte.
Snelheid én zorgvuldigheid.

Dit zijn voorbeelden van maatschappelijke tegenstellingen waarin aan beide kanten iets staat wat ertoe doet. En in het publieke domein kun je geen partij wegstrepen. Rijk, provincies, gemeenten, uitvoerders, bedrijven en inwoners blijven op elkaar aangewezen. We moeten er dus samen uitkomen. Juist dat lukt steeds slechter.

Het zit ook in onszelf

Denk aan het laatste overleg dat eindigde met "we komen erop terug". Iedereen had zijn punt gemaakt. Niemand was van positie veranderd. En een paar maanden later lag hetzelfde vraagstuk weer op tafel.

Hoe kan dat, met zoveel goede wil aan tafel?

Waarom blijven we vaak vastzitten?

We reageren sneller automatisch dan we denken. Door die reflex eerst zichtbaar te maken, ontstaat ruimte om verschillen anders te onderzoeken.

Strip over waarom gesprekken vastlopen en hoe nieuwsgierigheid de deur opent naar het verenigen van tegengestelde waarden

Hoe komen we verder?

1. Zien

Ontdek waarom we blijven vastzitten.

Ons brein is gebouwd om ongemak te vermijden. Zodra iemand iets anders vindt dan wij, zoeken we automatisch de kortste weg terug naar rust: overtuigen, een kant kiezen, het midden zoeken of afhaken. Dat voelt als oplossen, maar vaak schuiven we het probleem door.

Daar zit de kern. Zonder het te merken vluchten we weg van precies de spanning waarin de oplossing zit. Wie dat ziet, kijkt anders naar elk overleg dat blijft hangen, en naar zichzelf.

Wie niet meer wegvlucht, staat midden in die spanning. Dan heb je een manier nodig om er iets mee te doen.

2. Verenigen

Laat tegengestelde waarden elkaar versterken.

Onder botsende standpunten liggen meestal twee waarden die allebei nodig zijn. De gebruikelijke vraag is welke voorgaat, of waar het midden ligt. Wij vragen: hoe krijgen we meer van de ene dankzij de andere, en andersom?

Dat is dilemma-reconciliatie. Het levert oplossingen op die vanuit geen van beide posities zichtbaar waren.

Bij een compromis leveren beide kanten iets in. Bij reconciliatie gebruik je de kracht van allebei.

3. Verankeren

Maak de doorbraak zichtbaar in gedrag.

Een goede oplossing aan tafel houdt zelden stand als de dagelijkse druk terugkomt. Daarom maken we concreet welk gedrag beide waarden overeind houdt, welk gedrag ons terugtrekt naar de oude tegenstelling, en welke ongeschreven spelregels en formele organisatieaspecten dat gedrag in stand houden. Denk aan mandatering, beoordeling, budgettering, besluitvorming, rollen en afspraken. Zo verankeren we de doorbraak in hoe het werk daadwerkelijk wordt gedaan.

Wat het oplevert

Beweging in gesprekken die vastzaten. Nieuwe oplossingen voor vraagstukken die jarenlang als óf-óf zijn behandeld.

Een betere oplossing voor het vraagstuk van nu, én een betere manier om met het volgende verschil om te gaan.

Een nieuwe grondhouding: van gelijk willen krijgen naar samen meer zien.

Je hoeft je eigen perspectief niet op te geven. Je ziet het alleen niet langer aan voor de hele werkelijkheid.

Voor wie

Voor partijen die elkaar nodig hebben, terwijl het gesprek niet meer opschiet. Rond woningbouw en natuur, energie, landbouw, zorg, migratie of veiligheid. Tussen Rijk, provincies en gemeenten. Tussen overheid, uitvoering, bedrijfsleven en inwoners. En voor het bestuurs- of directieteam dat steeds weer tegen dezelfde tegenstelling aanloopt.

Drie dilemma’s die we binnen de overheid zien

Op alle niveaus binnen de overheid komen spanningen terug waarin beide kanten iets waardevols beschermen. De uitdaging is niet om één kant te kiezen, maar om te ontdekken hoe de waarden elkaar kunnen versterken.

Hoe kan de overheid sneller en slagvaardiger handelen en tegelijkertijd de zorgvuldigheid, verantwoording en het publieke vertrouwen versterken?

01

Snel handelen én zorgvuldig en betrouwbaar besluiten

Meer snelheid kan fouten veroorzaken. Steeds meer zekerheid zoeken kan handelen en leren juist vertragen.

Hoe kunnen snelle, begrensde tests de betrouwbaarheid vergroten en gerichte controles de uitvoering versnellen?

02

Bestuurlijke controle én gedelegeerde beslissingsruimte

Te veel controle maakt teams afhankelijk van goedkeuring. Delegeren zonder heldere kaders maakt verantwoordelijkheden onduidelijk.

Hoe kunnen duidelijke mandaten en transparante terugkoppeling meer beslissingsruimte mogelijk maken én het bestuurlijke overzicht verbeteren?

03

Zelfstandig resultaten boeken én gezamenlijk afstemmen en uitvoeren

Zelfstandig handelen kan versnippering geven. Te veel afstemming kan leiden tot overlegdruk en onduidelijk eigenaarschap.

Hoe kunnen gezamenlijke afspraken organisaties juist meer ruimte geven om zelfstandig te handelen, terwijl hun ervaringen de gezamenlijke aanpak verbeteren?

Initiatiefnemers

Genieke Hertoghs

Genieke Hertoghs

Subconscious Impact

Onderzoekt wat er gebeurt vóórdat een dilemma bespreekbaar wordt: waarom we willen overtuigen, waarom een ander perspectief als weerstand voelt, en hoe je die automatische reflex leert herkennen.

Fons Trompenaars

Fons Trompenaars

Trompenaars Hampden-Turner

Al decennia onderzoekt Fons hoe mensen en organisaties omgaan met waarden die allebei belangrijk zijn en toch lijken te botsen.

Bas Kemme

Bas Kemme

Trompenaars Hampden-Turner en IntotheNXT

Bas begeleidt al 25 jaar besturen en directies bij strategie, leiderschap en de managementcondities die nodig zijn om strategie ook echt waar te maken.

Het poldermodel werkte omdat we ondanks onze verschillen samen verder kwamen.

Dat hebben we opnieuw nodig. Juist nu de tegenstellingen scherper zijn.

Polderen 2.0

Maak verschil productief.